الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
76
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
33 - آنها هيچ مثلى براى تو نمىآورند مگر اينكه ما حق را براى تو مىآوريم و تفسيرى بهتر ( و پاسخى دندانشكن كه ناچار به تسليم شوند ) . 34 - آنها كه بر صورتهايشان به سوى جهنم محشور مىشوند بدترين محل را دارند و گمراه ترين افرادند ! تفسير : خدايا ، مردم قرآن را ترك كردند ! از آنجا كه در آيات گذشته انواع بهانه جوئيهاى مشركان لجوج و افراد بى - ايمان مطرح شده بود ، نخستين آيه مورد بحث ، ناراحتى و شكايت پيامبر اسلام ص را در پيشگاه خدا از كيفيت برخورد اين گروه با قرآن بازگو مىكند ، مىگويد : « پيامبر به پيشگاه خدا عرضه داشت : « پروردگارا ! اين قوم من قرآن را ترك گفتند و از آن دورى جستند » ( * ( وَقالَ الرَّسُولُ يا رَبِّ إِنَّ قَوْمِي اتَّخَذُوا هذَا الْقُرْآنَ مَهْجُوراً ) * ) ( 1 ) . اين سخن و اين شكايت پيامبر ص امروز نيز هم چنان ادامه دارد ، كه از گروه عظيمى از مسلمانان به پيشگاه خدا شكايت مىبرد كه اين قرآن را به دست فراموشى سپردند ، قرآنى كه رمز حيات است و وسيله نجات ، قرآنى كه عامل پيروزى و حركت و ترقى است ، قرآنى كه مملو از برنامههاى زندگى مىباشد ، اين قرآن را رها ساختند و حتى براى قوانين مدنى و جزائيشان دست گدايى به سوى ديگران دراز كردند !
--> ( 1 ) ظاهر جمله « قال » فعل ماضى است و نشان مىدهد كه اين سخن را پيامبر ( ص ) در همين دنيا به عنوان شكايت بازگو كرده است ، و اكثر مفسران نيز بر همين عقيدهاند اما بعضى ديگر همچون « علامه طباطبائى » در « الميزان » معتقدند كه اين سخن مربوط به قيامت است و فعل ماضى در اينجا به معنى مضارع مىباشد ، مرحوم طبرسى در مجمع البيان نيز آن را به عنوان يك احتمال ذكر كرده ولى آيه بعد كه جنبه دلدارى به پيامبر ( ص ) دارد ، دليل بر اين است كه تفسير مشهور صحيحتر است .